Gids: Arnout Zwaenepoel

We verkennen de ijzervallei met de fiets. We starten de fietstocht in Diksmuide en volgende
linkeroever van de gekanaliseerde ijzer. Links en rechts liggen twee behoorlijk verschillende
landschappen. Aan de ene kant ligt de polder die niet meer van de ijzer afhankelijk is voor de
ontwatering (Oudland), langs de andere kant liggen de overstroombare broeken. De ene kant
heeft een stevige dijk, de andere kant enkele een laag zomerdijkje. We passeren het gebied
met het zeer oude toponiem Heirnisse, een toponiem dat in de streek her en der voorkomt en
wijst op de prille ontginningsperiode met schapen begrazing. Ter hoogte van Sint-
Jakobskapelle-Woumen kunnen we de oude loop van de ijzer nog ontwaren in de Walevaart.
We bekijken de afwateringssystemen en hun evolutie te herkennen in sluisjes, pompgemaal en
een herontdekte sifon onder de ijzer (Duikervaartje). Aan Knockebrug kunnen we een oud
fort in het landschap herkennen. We bevinden ons ook vlakbij de Oude Zeedijk, die van
levensbelang was voor het ontstaan van de Noordpolder van Veurne. Van Knockebrug rijden
we via onverharde wegen dwars door de broeken van Merkem en passeren we de eendenkooi
van Merkem. Aan het spaarbekken stellen we de veranderingen in de waterhuishouding vast
ten gevolge van het spaarbekken van Woumen. Onderweg passeren we het Olifantenbroek en
het Gemeen Broekje, lange tijd een ‘open broek’ (hooien gevolgd door gemeenschappelijke
nabeweiding door alle dieren van de gebruikers). Dit was botanisch en faunistisch een zeer
belangrijk systeem. Het staken van dit systeem leidde een serieuze degradatie van de
biologische kwaliteiten in. Via de Rapestraat kunnen we tot bij het pompgemaal, dat dateert
van 1953, en een ware revolutie betekende voor de broeken en meteen ook voor het
natuurbehoud. Is de Ferrariskaart niet erg bruikbaar voor de waterlopen in de broeken, ter
hoogte van de dijk op de linkeroever is ze dat wel. In de 18de eeuw stond hier zelfs een stevige
bebouwing op de linkeroever! We keren even terug en bezoeken de Oostdijk. Dit is het laatst
uitgeveende gedeelte van de broeken rond de Blankaart. Op de luchtfoto zien we nog overal
turfputjes. We kijken of we daar in het veld ook nog sporen van terugvinden. Bij het
Oostbroek hoort ook een verhaal van de laatste herder in de broeken. Via Woumen keren we
terug naar Diksmuide.

Afspraak aan de Hoge Brug (IJzerlaan, op de linkeroever van de ijzer) te Diksmuide (West-Vlaanderen) om 9 u, einde omstreeks 1
INSCHRIJVEN vooraf is verplicht
deelnamekosten: gratis
Inschrijving via secretariaat: kvns, tel. 03/35.31; fax. 03/71.87; E-mail:
kvns@wol.be of via cvn, Landelijk secretariaat, Appelmansstraat 1s 6,
Antwerpen, tel. 03/0; e-mail : info@c-v-n.be
Uiterlijk vóór 8 maart deelname bevestigen bij kvns of bij cvn
adressen fietsverhuur te Diksmuide, neem contact op secretariaat kvns
bij aantrekken kledij hou rekening met de weersomstandigheden.