Wat leren we vandaag uit de Pacificatie van Gent (1576)?

In het stadhuis van Gent vond in november 1576 een opmerkelijke gebeurtenis plaats. Vertegenwoordigers van zowat alle graafschappen en hertogdommen van de Nederlanden bogen zich over een opmerkelijk initiatief van Willem van Oranje. Die had zich afgewend van de autoritaire koning Filips Ii, zoon en troonopvolger van keizer Karel. Filips ontplooide een nog veel harder optreden tegen al wie zich tegen de katholieke staatskerk richtte. Er sudderde een burgeroorlog.

Dan bleek plots dat de schatkist de soldij van de Spaanse troepen in 'Vlaanderen' niet meer kon betalen. Die sloegen aan het muiten, moorden en branden. De verschrikkelijke verhalen daarover brachten de Nederlanders weer tot elkaar. Oranje gebruikte die situatie om de Spaanse troepen het land uit te jagen en de wonden van de twisten te helen.

Een heuse revolutie, dat werd die 'Pacificatie van Gent'. Een voorbeeld voor heel West-Europa.

Maar die 'Godsvrede' en eensgezindheid hielden niet lang stand. De toestand verzuurde, en daarvan maakte Spanje gebruik om terrein te heroveren. Tussendoor moest Gent nog enkele jaren een calvinistische 'republiek', een stadsdictatuur verdragen…

Valt er uit het succes en de teloorgang van de Pacificatie van Gent vandaag nog iets te leren?

Spreker Axel Buyse is historicus en was van 1 januari 2019 tot mei 2022 de hoogste diplomatieke vertegenwoordiger van Vlaanderen bij de Europese Unie als algemeen afgevaardigde van de Vlaamse Regering. Hij speelde o.a. een rol bij de totstandkoming van de Scheldeverdragen (2005), bij de fusie van de haven van Gent met die van Zeeland en bij akkoorden met het Nederlandse loodswezen. Nu is hij raadgever binnen- en buitenlandse politiek en doceert hij aan de Vlaamse Diplomatieke Academie.