Shadow Work

Renée Pevernagie – Shadow Work

Het artistieke werk van Renée Pevernagie (1990, België) is diepgeworteld in een scherpe interesse voor en waardering van de vergankelijke fasen van mensen, gebouwen, landschappen en flora. Deze observaties en indrukken worden vertaald naar verfijnde werken op uiteenlopende schaal. Met behulp van een veelheid aan tekentechnieken, waarbij houtskool, pigmenten en pastels haar voornaamste instrumenten vormen, balsemt zij de meest onopvallende momenten tot blijvende beelden. Met een minutieuze aandacht voor zowel het kleine als het grootse beweegt zij moeiteloos tussen verschillende stemmingen door het onzekere en het vergankelijke vast te leggen. Door gebruik te maken van de mise-en-scène van schaduwen onthult zij een onopvallende schoonheid, waardoor deze onverwachte momenten een gevoel van vitaliteit krijgen.

Bij Verduyn brengt Renée Pevernagie haar uiterst methodische en onderzoeksgerichte praktijk naar nieuwe figuratieve en metafysische dieptes. Geïnspireerd door Jungiaanse psychologische kaders rond het onderbewuste verdiept zij zich in Shadow Work. De Shadow, of het onderbewuste, wordt Worked, gemanifesteerd in de echte wereld. Die twee woorden vormen de loper waarmee de motor van haar proces kan worden ontcijferd. Ze speelt met de uithoeken van het onopgemerkte; fragmenten van gedachten verscholen in de schaduwen van de waarneming. In deze concepten schuilt de kracht van haar werk, gedragen door een vluchtig besef van hun tijdelijke bestaan. Haar werk komt tot leven in de schaduwen van herinneringen, overgangen, gemoedstoestanden en het alledaagse.

Het derde paviljoen, waarin haar werk wordt ondergebracht, splitst zich op in twee onderscheiden ruimtes waarin haar artistieke kunde opnieuw wordt vormgegeven en gesimuleerd, zowel op de benedenverdieping als op de bovenverdieping. Op het gelijkvloers creëren haar tekeningen een harmonieuze compositie tussen het interieur en exterieur van de galerij. Dankzij de vele ramen, die overvloedig zonlicht binnenlaten en uitzicht bieden op het weelderige groene landschap rondom de galerij, ontstaat er een tastbare spanning. Haar tekeningen van flora gaan een confrontatie aan met de werkelijkheid en stellen de vraag wat precies gesimuleerd wordt. Door twee versies van gelijkaardige specimenen naast elkaar te plaatsen, worden we uitgenodigd om tussen beide te kiezen. Zijn de beelden die zij zo zorgvuldig heeft onderzocht, geschraapt en in papier geëtst misschien nog verleidelijker en aantrekkelijker dan het echte? In de werken van Renée lijkt de verstilling van de wereld eindeloos voort te duren. Daartegenover staat dat een bloem altijd zal leven, verwelken, sterven en uiteindelijk verdwijnen.

Op de verdieping erboven, in wat ooit de zolder van een schuur was, wordt de schedel van de galerij omgevormd tot een geïmproviseerde bibliotheek voor het onderzoeksproces dat haar volledige artistieke praktijk voedt. Als nauwgezette en bedachtzame notulist documenteert Renée elke fase van haar onderzoek en creëert zij een lineair traject dat inzicht biedt in hoe een kern van een gedachte kan uitgroeien tot een van haar kunstwerken. Haar toewijding aan het

documentatieproces is zo groot dat de ruimte gevuld wordt met een grote verscheidenheid aan notitieboeken, vol uiteenlopende gedachten, gedetailleerde analyses, hoogtechnische beschrijvingen van experimenten en reflecties op mislukkingen.

In de geest van het “bewerken” van onze eigen “schaduw” wordt, voorbij al het onderzoeksmateriaal, The Octopus (1928) van Jean Painlevé — beschouwd als een van de eerste documentaires ooit gemaakt — geprojecteerd op een muur. We volgen het leven van de gelijknamige octopus terwijl hij kruipt, kronkelt en zwemt van de ene plaats naar de andere, om uiteindelijk gevangen te raken door de filmmaker. De film eindigt met de dood van de octopus. Op gelijkaardige wijze bevinden ook wij ons in een voortdurende beweging, blind gefascineerd door het idee het onderbewuste van de kunstenaar te ontrafelen, gevangen in de wereld die zij heeft gemanifesteerd.